EuroFlota
strona główna
o nas prenumerata szkolenia/konferencje 2017

szkolenia/archiwum
BEZPŁATNE
e-wydanie
dylematy
prawne
kontakt archiwum
 
 
      Numer 168/169, luty/marzec 2017
     
 
Rok na sporym plusie
FLOTOWE TRENDY 2017 - EKOMOBILNOŚĆ
5 lat więzienia
iTuran: algorytmy najwyższej jakości
Nissan wspiera Polski Program Elektryfikacji Motoryzacji
Oceny, refleksje, perspektywy
PEUGEOT 3008 zdobył tytuł „Car of the Year 2017”!
Peugeot sprosta każdemu wyzwaniu
Pierwszy z „siedmiu wspaniałych”: Opel Insignia Grand Sport
Pikapy – auta do wielu zadań
PRAWO 2017: istotne zmiany i ich konsekwencje
Pułapki podatku VAT – nowa szansa dla sektora firm flotowych i leasingowych
Skutecznie chronią
Ścieżki kariery
To był najlepszy rok od 16 lat
Udana rodzina w komplecie: Fiat Tipo 5D i kombi
Z nowym sercem: Nissan XTrail
PSA przejmuje Opla
BMW Group Polska liderem segmentu
Rok sukcesów Toyoty
Zmiany personalne w Alphabet Polska
Sławomir Bekier dyrektorem w FCA Poland
Magda Węglewska w regionalnych strukturach Mazdy
Ewa Milczarek-Vaubourg dyrektorem marketingu Grupy PSA w Polsce
Kolejny dobry rok Mercedesa
Nie tylko flotowe rekordy Renault
Rabaty DKV na 1200 stacjach w Rosji i 23 na Białorusi
Blokady na pijanych kierowców
Długoterminowy, więc korzystny
Samochód do wykorzystania
CFM już nie niszowe
Sięgniemy głębiej do kieszeni
Nowa odsłona: Kia Rio
Liczne możliwości personalizacji: Citroen C3
Bestseller marki: Mitsubishi ASX 2017
Dacia odnowiła niemal całą gamę swych modeli
Kolorowa i praktyczna: Skoda Fabia
Ponadczasowy styl: Toyota Corolla
Klasyk na szutry i bezdroża: Kia Sportage
Magia czterech kółek: BMW serii 7
Sprawdzona konstrukcja: Mazda CX3
Dziarski wojownik: Nissan Juke
Perfekcyjny w każdym calu: Mini Cooper S Clubman
Dostawczak w klasie premium: Mercedes Sprinter
Nowe w zarządzaniu flotą
Ufając kontrolować
Auto na minuty
Mali idą śladem dużych
Gotowi na pojazdy autonomiczne
Przyjadą, by zatankować czy umyć twoje Volvo
Nagroda dla Hitachi Capital Polska
Hybryda z wypożyczalni
Kangoo Z.E. z większym o 50% zasięgiem
Sygnalizacja wyświetlana w... aucie
Efektywna współpraca
Z rynku: Premiera Volvo V90 Cross Country
Całkowicie elektryczny SUV Forda
VW Allspace – większa wersja Tiguana
Ford Fiesta nowej generacji
   
Fiat professional
kpmg.pl
skycashdlafirm.com
  pokaż wszystkie numery
 
Pułapki podatku VAT – nowa szansa dla sektora firm flotowych i leasingowych
 
Efektywne podatkowo korzystanie z samochodów osobowych to temat spędzający sen z powiek niejednemu przedsiębiorcy. Brak możliwości odliczenia w całości podatku VAT prowadzący do wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, iż zarówno duzi jak i mali przedsiębiorcy poszukują możliwości ich obniżenia. W zależności od okresu, drogami ratunku były samochody ciężarowe, bankowozy czy najem samochodów pomiędzy spółkami powiązanymi.
   
Dziś w świetle zaostrzających się przepisów VAT pada pytanie, czy takie drogi nie poprowadzą przedsiębiorcy prosto w objęcia urzędników skarbowych.

Klauzula nadużycia prawa w VAT

Od 1 lipca ubiegłego roku ustawodawca do ustawy VAT wprowadził regulacje zmierzające do ograniczenia nadużyć w rozliczeniach VAT. W rezultacie, ustawodawca obok wprowadzonej dla celów podatków dochodowych ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania doprecyzował również zasady stosowania mechanizmu ograniczającego nadużywanie przez podatników prawa z perspektywy rozliczeń podatku VAT.

Mimo iż w powszechnym odbiorze podatników kluczowe wątpliwości wzbudza przede wszystkim zakres stosowania obostrzeń wynikających z nowej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, w analizie bezpieczeństwa podatkowego nie można jednak pomijać kwestii zakresu stosowania klauzuli nadużycia prawa w zakresie podatku VAT.

Nadużycie prawa

Co należy rozumieć przez owo nadużycie prawa? Jest to dokonanie czynności, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy. W rezultacie, klauzula prowadzi do tego, że dokonanie czynności opodatkowanej wywołuje jedynie takie skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji, która istniałaby w braku czynności stanowiących nadużycie prawa.

Pozorność transakcji była już w przeszłości przedmiotem analiz zarówno krajowych sądów administracyjnych, jak i Trybunału Sprawiedliwości UE. Niemniej jednak, w obliczu zarówno nowelizacji przepisów, jak i intensyfikacji działań zmierzających do uszczelnienia systemu podatkowego, zagrożenie „pozornością” nabrało nowego znaczenia.

O tym, że wymierzone zostało w przedsiębiorców korzystających z najmu samochodów osobowych, świadczy jeden z najświeższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2017 r. (sygn. I FSK 1441/15).

Nowy profil działalności a prawo do odliczenia VAT

We wspomnianym wyroku sąd uznał, że jako działanie pozorne może zostać uznane m.in. oddanie samochodu w najem na rzecz spółki powiązanej, jeśli zasadniczym powodem podjęcia takiej decyzji biznesowej było uzyskanie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT. Warto w tym momencie dodać, że obowiązujące wówczas, jak też obecnie ograniczenie w prawie do odliczania podatku VAT było niezgodne z dyrektywami unijnymi, co w przypadku Polski zostało wyraźnie stwierdzone wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem tego rozstrzygnięcia, przedsiębiorca dokonał zakupu samochodu, który następnie został oddany w najem na rzecz spółki powiązanej.

Obowiązujące wówczas przepisy ustawy o podatku VAT pozwalały na odliczenie 60% podatku, nie więcej niż 6 tys. zł, od nabycia samochodu osobowego. Jednym z wyjątków, gdy ograniczenie odliczenia nie obowiązywało, było przeznaczenie samochodu wyłącznie na potrzeby najmu, dzierżawy, leasingu itp. przez co najmniej pół roku. Samochód był wykorzystywany właśnie w taki sposób.

Przed dokonaniem zakupu i realizacją prawa do pełnego odliczenia podatku VAT, podatnik formalnie rozszerzył zakres prowadzonej działalności o usługi najmu. Niemniej, w ocenie organu kontrolującego, analiza całokształtu stanu faktycznego prowadziła do wniosku, że rzeczywistym celem podjętych przez podatnika działań nie było prowadzenie profesjonalnej działalności w zakresie wynajmowania samochodów, ale jedynie zaspokojenie potrzeb spółki powiązanej przy jednoczesnym wyeliminowaniu ograniczeń ustawowych dotyczących odliczenia VAT (pełne prawo do odliczenia VAT w związku z przeznaczeniem samochodu wyłącznie na cele najmu).

Wśród argumentów wyłączających profesjonalny charakter nowego profilu działalności wskazano m.in.: incydentalny charakter transakcji, brak skierowania oferty najmu do szerokiego grona podmiotów zewnętrznych, jak również brak jakichkolwiek działań o charakterze reklamowym.

Niewątpliwie bezkrytyczna akceptacja powyższej argumentacji przez organy kontrolujące może kreować istotne ryzyko zakwestionowania funkcjonujących w grupach kapitałowych struktur z wydzielonymi spółkami pełniącymi charakter wewnętrznych spółek flotowych czy leasingowych. Niejednokrotnie, stworzenie struktury biznesowej z celową spółką leasingową umożliwia pełne odliczenia VAT, a przy odpowiednim skonstruowaniu harmonogramu płatności dla leasingobiorcy, również możliwość efektywnego zmniejszenia kosztów z tytułu VAT niepodlegającego odliczeniu.

Niewątpliwie identyfikacja takich korzyści podatkowych, z konfrontacją struktury całej grupy z wydzielonymi spółkami celowymi o niewielkim zakresie działania, może skutkować kwalifikacją przyjętej strategii biznesowej jako działań skutkujących nadużyciem prawa. Jednocześnie zarzut dokonania czynności pozornych będzie powodować ryzyko zakwestionowania osiągniętych korzyści podatkowych i stwierdzeniem zaległości w podatku VAT.

W obliczu braku jednolitych stanowisk organów podatkowych oraz sądów w zakresie przesłanek kwalifikacji czynności jako nadużycia prawa, racjonalna będzie szczegółowa weryfikacja podstaw biznesowych przyjętej struktury biznesowej i właściwa szczegółowa dokumentacja owego uzasadnienia biznesowego, najlepiej uzupełniona odpowiednimi analizami finansowymi. To niewątpliwie droga dla tych, którzy taki model najmu wewnątrzgrupowego już u siebie wdrożyli.

W omawianym przypadku organy zakwestionowały pełen odpis podatku VAT pomimo spełnienia wszystkich ustawowych warunków takiego odliczenia. Urzędnik uznał, że podatnik nadużył prawa, i potwierdził to NSA. Sędzia uzasadniając niekorzystne dla przedsiębiorcy orzeczenie, argumentował, że wykorzystanie przez przedsiębiorcę prawa do odliczenia podatku VAT byłoby nadużyciem tego prawa. Tym samym NSA potwierdził stanowisko fiskusa, że umowa najmu auta przedsiębiorcy z powiązaną z nim spółką miała sprawiać tylko pozory prowadzenia działalności najmu pojazdów, gdy rzeczywiście chodziło tylko o odliczenie podatku VAT.

Kuriozalne czy wręcz cyniczne jest przy tym to, że przywoływana przez organy podatkowe, a w konsekwencji przez dwie instancje sądów instytucja klauzuli nadużycia prawa do odliczenia VAT pochodzi z tej samej dyrektywy unijnej, z której wynika nieograniczone prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku samochodów osobowych, co zostało również potwierdzone przez polskie orzecznictwo sądowe.

Zarzut pozorności – jak przeciwdziałać

Co zatem z przedsiębiorcami, którzy obecnie myślą o tworzeniu lub rozbudowie floty samochodowej przez wyspecjalizowane podmioty w ramach własnych grup kapitałowych? Czy w świetle klauzuli nadużycia prawa i możliwości postawienia przez organy podatkowe zarzutu pozorności, decyzja o wewnątrzgrupowym najmie samochodów nie jest zbyt ryzykowna? Takie pytania niewątpliwie stawiają sobie przedsiębiorcy.

W przypadku transakcji najmu samochodów osobowych ze spółkami powiązanymi postawienie zarzutu pozorności to dla organów podatkowych ułatwione zadanie. Czy można tego uniknąć?

Można. Efektywne podatkowo umowy najmu czy leasingu samochodów można bowiem budować nie tylko w ramach transakcji wewnątrzgrupowych, ale również we współpracy z podmiotami zewnętrznymi profesjonalnie prowadzącymi działalność w zakresie najmu oraz leasingu samochodów. Współpraca z zewnętrznym podmiotem utrudni organom posługiwanie się zarzutem pozorności. Trudniej bowiem zarzucić spółce flotowej czy leasingowej, iż sprawia tylko pozory prowadzenia działalności w zakresie najmu pojazdów.

Joanna Krzemińska
Sylwester Grochowina

Dowiedz się więcej - czytaj BEZPŁATNIE E-WYDANIE EuroFloty: dostęp TUTAJ
 
  powrót wersja do druku
   
    Zapisz się na NEWSLETTER

 EuroFlota PTL MEDIA © 1999-2017 | designed by mouton